روانشناسی

روانشناسی بالینی

روانشناسی

روانشناسی بالینی

روانشناسی

با مدیریت حسین دانش آموز - روانشناس بالینی

 با بررسی تعاریفی که ازمعنا درمانی ارائه شد این نکته به دست مـی‌آید کـه«هدفمندی‌ زندگی»جزء مشترک و مورد قبول این تعاریف اسـت و اخـتلاف تـعاریف،در تـفسیر هـدفمندی و تبیین اقسام هـدف‌ اسـت. با‌ تکیه بر این مطلب و با تدبری گذرا در قرآن و روایات در می‌یابیم که‌ گزاف نیست بگوییم قرآن در آیات اعتقادی،کتاب تـبیین اصـل مـعناداری زندگی و در آیات‌ احکام و اخلاقی‌ راه‌ و روش زندگی معنادار اسـت.

1 - معنی‌ زندگی چیست؟

براساس مـطالب‌ بـالا‌ و بـا تـدبری دیـگر در قرآن‌ به روشنی بدست می‌آوریم که قرآن:

الف-در آیات متعددی اصل معناداری یا هدفمندی زندگی را به طرق مختلف‌ بیان‌ و نفی آن را نکوهش و آن را گناهی بزرگ‌ قلمداد‌ می‌نماید همچون:

 1- " ربنا ما خلقت هـذا باطلا " [1]

2 – " و ما خلقنا السموات و الارض و ما بینهما باطلا،ذلک‌ ظن‌ الذین‌ کفروا فویل للذین کفروا من‌ النار" [2]

3 – " ما خلقنا السموات و الارض‌ و ما بینهما لا عبین،لواردنا ان نتخذ لهوا لا تخذناه‌ من لدنا انا کنا فاعلین..." [3]

4 – " و ما خلقنا السموات‌ و الارض‌ و مـا بـینهما لا عبین ما خلقنا هما الا بالحق و لکن‌ اکثر‌ الناس لا یعلمون"[4]

5 – " ایحسب الانسان ان یترک سدی " [5]

ب-در آیات متعددی با یک دسته‌بندی توصیفی-تجویزی،سه معنی(یا هدف)برای‌ زندگی مردم‌ بیان‌ می‌نماید که تفاوت این سه معنا در نگاه به آغـاز و انـجام‌ این‌ زندگی‌ و زیستن بر اساس این آغاز و انجام می‌باشد:

1 - زندگی کردن با معنائی که از تولد‌ انسان‌ شروع‌ می‌شود و به مرگ خاتمه می‌یابد.

2 - زندگی با معنائی که از قبل از تـولد شـروع‌ و به عدم گرفتار آمدن در عـذاب الهـی یا ورود به بهشت الهی می‌انجامد.

3 - زندگی با‌ معنائی‌ که‌ از قبل از تولد شروع می‌شود و به مقام قرب الهی ختم می‌انجامد.

ج- قرآن زندگی‌ به‌ معنای اول را واقعیت بسیاری از مردم می‌داند و ایـن تـعریف از زندگی‌ را سخت‌ نکوهش‌ مـی‌نماید و زنـدگی به معنای دوم را در مقایسه با معنای اول می‌ستاید ولی در مقایسه‌ با‌ معنای سوم شرک و ضلالت معرفی می‌نماید.

     با تامل در این سه معنای‌ زندگی‌ از‌ نگاه‌ قرآن،درمی‌یابیم که وجه اشتراک زندگی با معنای اول و دوم در نگاه تجارت ‌مدارانه انسان بـه‌ زندگی‌ اسـت. بدین‌ معنا‌ که گروه اول نقد،تجارت می‌کنند و گروه دوم-خواه گزیزندگان از جهنم و خواه‌ طالبان‌ بهشت-نسیه تجارت می‌کنند با این توضیح که گروه اول برای رسیدن به‌ لذات دنیوی بهای آن را‌ به‌ هر شکل ممکن پرداخته و کـالای خـود را همین‌جا نـقد می‌طلبند اما گروه‌ دوم‌ بهای دفع رنج عذاب و جلب لذت‌ بهشت‌ را‌ که انجام فرمان‌های الهی و ترک‌ نواهی‌ است اینجا‌ مـی‌پردازند‌ ولی کالای خود را در سرائی دیگر می‌طلبند. این گروه از آن ‌رو که به‌ معامله‌ نسیه‌ خـداوند بـا خـود ایمان دارند‌ مورد‌ ستایش خداوند‌ هستند‌ ولی‌ از آن ‌رو که به خاطر ترس از‌ عذاب‌ و یا شوق بهشت کار مـی‌کنند‌ ‌مـشرکند و در ضلالت و این‌ معنائی‌ است بس دقیق. اما گروه سوم که‌ هر آنچه می‌کنند و از‌ هـرچه اجـتناب مـی‌ورزند به شوق‌ هم‌نشینی‌ با خدا و وصول به مقام قرب است هم در این جهان با لذت‌ انس‌ زندگی خوشی دارند و هم‌ به‌ شوق‌ وصل‌ به مراتبی بالاتر‌ از‌ انس در این دنـیا‌ تلاش‌ بیشتری می‌کنند. براساس ایـن نـگرش سه‌بخشی به‌ زندگی،قرآن ویژگی‌های گروه اول را توصیف و ویژگی‌های گروه‌ دوم‌ و سوم را هم توصیف‌ و هم‌ تجویز‌ می‌نماید از‌ تامل‌ در‌ ویژگی‌های زندگی انسان‌ها با‌ سه معنای مورد اشاره درمی‌یابیم‌ که پوچ انگاشتن زندگی با هر نگاهی خود نـگاهی پوچ