روانشناسی

روانشناسی بالینی

روانشناسی

روانشناسی بالینی

روانشناسی

با مدیریت حسین دانش آموز - روانشناس بالینی

مواد محرک

 در ادامه مطلب ضمن معرفی چند مواد محرک شایع، مباحث تخصصی مربوط به این مواد را مرور خواهیم کرد...

.

.

1. کوکائین[1]

    کوکائین قوی ترین محرک گیاهی است. آشنایی انسان با این ماده به هزاران سال می رسد. بررسی های تاریخی نشان داده که اهالی بومی پرو، از حدود ۵۰۰۰ سال قبل با این گیاه آشنا بوده و برگهای آن را میجویدند.

این ماده از برگ گیاهی به نام کوکا یا اریترو گزیلون[2] بدست می آید. درخت کوکا کوتاه و دارای برگهای همیشه سبز است. کوکا در مناطق آفریقا، هند، کلمبیا و آمریکای جنوبی (در ارتفاعات کوههای آند) به صورت وحشی یافت می شود. بومیان ارتفاعات آند این گیاه را هدیه خدایان دانسته جهت رفع خستگی، بی حوصلگی، ضعف، سستی و حالت های ویژه روانی برگهای آن را می جوند. سالانه مقادیر زیادی از برگ درخت کوکا به صورت جویدن توسط ساکنان کشورهای آمریکای لاتین مصرف می گردد.

     کوکائین موجود در برگ کوکا توسط ساکنان اکثر نقاط جهان به صورت پودر سفید و شبیه به ذرات برف، شربت، قرص و یا مواد مخلوط شدنی با توتون سیگار مورد سوء مصرف واقع میشود. کوکائین به سرعت در آب حل میشود.

      مصرف این ماده علاوه بر جویدن برگها از طریق استنشاق (انفیه)، تزریق زیرجلدی و وریدی، خوردن قرصی یا شربت صورت می پذیرد.

      این ماده با اسامی گوناگون در بازار مصرف بین معتادان تبادل می گردد. اسامی بکار رفته از قبیل لیدی، دختر، زغال و برف و غیره میباشد. قوی ترین فرم کوکائین، فرم خالص آن است (آلکالوئید خالص) که به آن فریبیس[3]، کراک[4] و راکس [5]نیز گفته می شود. کراک در بسته های کوچک آماده تدخین به فروش می رسد. مصرف حتی یکبار کراک موجب وابستگی و میل شدید به مصرف آن را پدید می آورد. مصرف کنندگان کراک رفتارهای تهاجمی و خشنی را از خود بروز می دهند (کاپلان و سادوک، ۱۹۹۷). فروشندگان کوکائین برای سودجویی بیشتر، ماده اصلی کوکائین را با شکر و یا پروکائین و یا گاهی با آمفتامین مخلوط کرده و می فروشند.

     تأثیر کوکائین بعد از مصرف تقریباً بلافاصله ظاهر می شود و برای مدت کوتاهی بین نیم ساعت تا یک ساعت دوام پیدا می کند. بنابراین معتاد می باید به طور متداوم تقریباً هر نیم ساعت یا یک ساعت یکبار این ماده را به هر شکلی مصرف نماید. روزانه میزان مصرف کوکائین بین ۱ تا ۶ گرم است. نکته مهم اینکه هر چند اثرات روانی - رفتاری این دارو کوتاه مدت و گذراست ولی تاثیرات متابولیکی آن در بدن تا حدود ۱۰ روز باقی می ماند و از طریق خون و ادرار قابل بررسی است.

     این ماده در سال ۱۸۸۴ توسط کولر[6] جهت کاربرد پزشکی به بازار عرضه شد. به طور کلی این ماده تا پیش از سال ۱۹۰۰ برای بیهوشی موضعی و بیهوشی در جراحی مورد استفاده واقع می شد.

     در سال ۱۸۸۶ یک داروساز از اهالی جئورجیار کوکاکولا را از برگهای کوکا استخراج نموده برای مصارف خوراکی مورد بهره برداری قرار داد.

      این ماده در سال ۱۹۱۴ به عنوان یک داروی محرک قوی طبقه بندی گردید.

     مصرف کوکائین اثرات نابهنجار و بسیار منفی و خطرناک بر جنین مادران می